سیدمصطفی تاجزاده:
یکم. اصولگراها در تحلیل ۷ اسفند پنج دسته شدهاند:
گروه اول خطاهای خود و یا رفتار درست رقیب را دلیل پیروزی اصلاحطلبان میخوانند.
* سخنگوی جبهه پیروان خط امام و رهبری میگوید: «ما اصولگرایان باید بپذیریم که در این انتخابات همچون انتخابات سال ۹۲ شکست خوردیم و علت اصلی آن هم خود ما اصول گرایان بودیم. ما نام اصول گرایی را یدک می کشیم آن هم بخاطر منافع شخصی» (سجادی، جمهوری اسلامی، ۱۳ اردیبهشت ۹۵)
* به باور امیرمحبیان: «مخالفتهای اصولگراها با برجام و دستاوردهای دولت حسن روحانی باعث شد که مردم و جامعه در مقابل آن ها موضع گیری کنند.» (شهروند ۱۷ اسفند ۱۳۹۴)
* به نظر حسن بیادی: «این که جریان ریشه داری مانند اصول گرایی در چند انتخابات مختلف نمی تواند به اتحاد دست یابد مشکلی است که ریشه در ندانم کاری ها دارد.» (وقایع اتفاقیه، ۱۰ اسفند ۱۳۹۴)
* محمد علی رامین معتقد است: «جامعه ما عملکرد اصول گراها را دیده و این عملکرد را نپسندیده است.» (وقایع اتفاقیه، ۱۱ اسفند ۱۳۹۴)
* به نوشته محمد مهاجری: «این همه رد صلاحیت و عدم احراز صلاحیت شد در خلوت انتقاد کردیم به عزیزان شورای نگهبان اما خفقان گرفتیم که یک بار از حق یک نفر دفاع کنیم ما اصول گراها. بر فسادهای مالی دولت قبل که از دوره کورش به این ور سابقه نداشت چشممان را بستیم ما اصول گراها تا این جا و این لحظه رقبای اصول گرایان برنده جام اخلاق انتخابات هستند. صلاحیت شان رد شد، به نفوذی بودن و انگلیسی بودن متهم شدند، خواستند با ایجاد تنگناها به کار غیرقانونی وادارشان کنند، زیربار نرفتند در تبلیغات به حداقل ها قناعت کردند. (اطلاعات، ۱۰ اسفند ۱۳۹۴)
* به اعتقاد عضو جامعه مدرسین قم: «رأی مردم در انتخابات به جریانی بود که عقلانی تر برخورد می کنند و اخلاق را بیشتر رعایت می کنند.» (غروی، شهروند، ۱۵ اسفند ۱۳۹۴)
گروه دوم به ایجاد تشکیک در روند انتخابات و شمارش آراء رو آورده اند:
* به گفته حدادعادل: «در جلسات شورای ائتلاف اصول گرایان از دخالت آشکار مسئولان دولتی در انتخابات اظهار نگرانی شد و نمونه های متعددی ذکر شد از این که برخی مسئولان آشکارا گرایش خود را به یک جریان سیاسی اعلام می کنند و در مجامع مردم را به رأی دادن به نامزدهای یک جناح خاص دعوت می کنند و مسئولان استانی را تشویق می کنند که امکانات را در اختیار نامزدهای خاص بگذارند. شاید همان دخالت ها مقدمه ای شده برای دخالت هایی آشکارتر در مرحله دوم انتخابات» (رسالت، ۷ اردیبهشت ۱۳۹۵)
* معاون جمعیت مؤتلفه مدعی است: «در برخی حوزه ها فرمانداری کاملا دخالت داشت. فرمانداران یا معاونین شان در روند انتخابات تأثیرگذار بودند و حتی هدایایی هم دریافت می کردند.» (ترقی، وقایع اتفاقیه، ۱۱ اسفند ۱۳۹۴)عضو جامعه روحانیت تهران می گوید: «انتخابات برای من معمایی است که بدون ترفند انجام نشده است.» (فرهیختگان، ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۵)
* نماینده جبهه پایداری اعلام کرد: «در شمارش آرای تهران درباره حدادعادل تخلف صورت گرفته است. (امیرآبادی، فرهیختگان، ۱۲ اسفند ۱۳۹۴) وی خواهان بازشماری آراء توسط شورای نگهبان شد.
* سردار کوثری سقوط جایگاه حداد از نفر سوم به سی و یکم را در جریان اعلام نتایج آراء شبههناک خواند و خواستار رسیدگی به مسئله شد. (جراید، هفته اول بعد انتخابات)
* از همه نجیبانهتر سازی بود که سایت سپاه کوک کرد: «دو چهره شاخص جریان اصول گرا با انتقاد از اقدامات دولت برای ورود حامیان خود به بهارستان از آن چه به عنوان “مهندسی انتخابات توسط دولت” قلمداد می شود، گلایه کرده اند.» (مشرق، ۱۰ اسفند ۱۳۹۴)
دسته سوم با عبور از خاتمی، موسوی و کروبی این بار مستقیما به انتقاد از مردم پرداختند:
* به ادعای کانال تلگرامی منتسب به سپاه: «مردم تهران کوفه را سربلند کردند! این مردم پا در جای پای اهل کوفه گذاشتند و به خاطر شهوات دنیا و تمایل آشتی با غرب و عافیت طلبی اسیر فتنه انگلیسی شدند و به پروژه کثیف بلندگوی استعمار یعنی بی بی سی لبیک گفتند.» (فرهیختگان، ۱۲ اسفند ۱۳۹۴)
* کانال تلگرامی یاران احمدی نژاد اعللام کرد: «اولین لایحه سه فوریتی دولت جهت قرار گرفتن در دستور کار مجلس جدید ابلاغ شد. تغییر نام تهران به استان کوفه» (ایران، ۱۲ اسفند ۱۳۹۴)
* عضو جمعیت مؤتلفه و جامعه روحانیت مبارز تهران گفت: «تهران پایگاه اصلی ضدیت با انقلاب و ولایت فقیه است و رأی آوردن این افراد نشان دهنده این مسئله است.» (فرهیختگان، ۱۲ اسفند ۱۳۹۴) شجونی هم چنین ادعا کرد: «رأی آوردن آقایان اصلاح طلبان دلیل بر پیروزی آنان نیست. رأی نیاوردن اصول گرایان نیز دلیل منفور بودنشان نیست.» (فرهیختگان، ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۵)
دسته چهارم نتیجه انتخابات را طبیعی می خوانند و آن را شبیه پیروزی اصلاح طلبان در انتخابات مجلس ششم ارزیابی می کنند:
* باهنر اعتراف کرد: «در انتخابات مجلس ششم ما یقین داشتیم که رأی نمی آوریم اما کاندیدا شدیم و به صورت جدی نیز فعال بودیم. من این دوره اگر گمان می کردم که اصلاح طلبان پیروز می شوند، حتما می آمدم.» (رسالت، ۱۵ دی ۱۳۹۴)
* صادق کوشکی می گوید: «از دور چهارم تا به امروز مقاطعی که دولت در اختیار یک گروه بوده در مجلس هم همان فضا شکل گرفته است. در سال ۷۶ که دولت اصلاحات روی کار آمد، مجلس (ششم) هم گرایش به آن سمت پیدا کرد. (رسالت، ۱۰ اسفند ۱۳۹۴)
* به باور ناصر ایمانی: «مردم نمی خواستند به دولت روحانی که تنها دو سال از عمر آن می گذرد با تشکیل مجلس غیر هم سو ضربه وارد کنند. در گذشته نیز شاهد چنین تجربه ای بودیم. برای مثال در سال پس از روی کار آمدن دولت اصلاحات مردم در انتخابات مجلس ششم با دادن رأی یک پارچه به کاندیداهای اصلاح طلب، مجلس تماماً حامی دولت اصلاحات به وجود آوردند.» (آرمان، ۱۲ اسفند ۱۳۹۴)
گروه پنجم علت پیروزی قاطع فهرست امید در تهران را مشارکت یک میلیون شهروند تهرانی افزون بر پیش بینی های اصول گرایان قلمداد می کند.
هم چنان که ملاحظه می شود از پنج گروه اصول گرا چهار دسته سلامت انتخابات را تأیید می کنند اگرچه درباره علل ناکامی جناح خویش اختلاف نظر دارند. تنها یک گروه به پرچم داری حدادعادل از تخلف در روند انتخابات و نیز در شمارش آراء دم می زند.
دوم. این نخستین بار است که اصولگرایان (آقایان باهنر، ایمانی، کوشکی و …) اعتراف میکنند که اصلاحطلبان نه تنها با آرای مردم به مجلس ششم راه یافتهاند و تقلبی در کار نبود، بلکه اقرار میکنند اصولگراها قبل از برگزاری انتخابات به شکست خود یقین داشتند. یعنی در سال ۷۸ (سال حمله به کوی دانشگاه) فضا را آنقدر به سود اصلاحطلبان و به زیان خود میدیدند که تردیدی در پیروزی دوم خردادیها در انتخابات مجلس ششم نداشتند. با وجود این بلافاصله بعد از برگزاری انتخابات و اعلام نتایج بخشی از آراء، پروژه اعلام وقوع تقلب در انتخابات را علم کردند و آن را تا سال ۸۸ ادامه دادند. یادآوری میشود که:
* پس از برگزاری انتخابات مجلس ششم حداد عادل به دروغ اعلام کرد مجریان انتخابات آرای وی را در مسجدی که خود در آن رأی داده است، صفر محسوب کرده اند.
* احمد جنتی با صدور اطلاعیه به نام شورای نگهبان ضمن ایجاد تشکیک در صحت شمارش آراء خواهان بازشماری یک سوم صندوق های اخذ رأی در تهران شد. آن هم در حالی که شمارش اولیه آراء هنوز پایان نیافته بود.
* جواد لاریجانی و روزنامه رسالت خواهان ابطال انتخابات تهران شدند.
* بازشماری بیش از ۱۰۰۰ صندوق رأی در سه مرحله، صحت شمارش اولیه آراء را تأکید کرد. شورای نگهبان با ابطال غیرقانونی بیش از ۷۰۰ هزار رأی شهروندان تهرانی حدادعادل را که نفر سی و دوم فهرست بود، برخلاف تمام ضوابط قانونی و اخلاقی روانه مجلس کرد.
* من که به عنوان رئیس ستاد انتخابات کشور به تصمیمهای غیرقانونی جنتی تمکین نکردم و به افشای آنها پرداختم با شکایت او روانه دادگاه شدم و با محکومیت (البته به اتهامی غیر از تقلب در انتخابات) از وزارت کشور اخراج شدم تا پس از آن هیچ مجری انتخاباتی جرأت نکند در برابر زورگوییها و قانونشکنیهای جنتی بایستد.
* قوه قضائیه هرگز به شکایت متقابل من از جنتی رسیدگی نکرد تا معلوم نشود او چه بلایی بر سر نتایج انتخاباتی آورد که آقای باهنر و دوستانش امروز اذعان می دارند که از پیش به شکست خویش در آن یقین داشتند. همان انتخاباتی که به اعتراف آقای ایمانی مردم یک پارچه به همراهان خاتمی رأی دادند و مجلسی تمام اصلاح طلب را بوجود آوردند. بر این اساس باید گفت که اصول گرایان ۱۶ سال است که می دانند اصلاح طلبان با اکثریت قاطع آراء پیروز شدند. با وجود این تا سال ۸۸ لحظه ای از وارد کردن اتهام تقلب در انتخابات به اصلاح طلبان خودداری نکردند. سپس در سال ۸۸ برای این که طرح تقلب توسط مهندس موسوی را ذنب لایغفر بخوانند از تکرار اتهام تقلب در انتخابات به اینجانب خودداری ورزیدند و پس از هفتم اسفند برای این که از اهمیت رأی حماسه آفرین مردم بکاهند، نتایج انتخابات را طبیعی همچون مجلس ششم خواندند و در عین حال آقای حدادعادل از تخلف انتخاباتی دولت سخن می گوید و سایت سپاه مدعی مهندسی انتخابات توسط دولت می شود. آن هم در زمانی که دخالت های آشکار و پنهان سپاه در انتخابات مورد اعتراض اصول گرایان قرار گرفته است.
